Uw inkomen na overlijden van een partner

> Pensioenen

De langstlevende echtgenoot / echtgenote heeft recht op een overlevingspensioen. Dit wordt berekend op basis van de tewerkstelling van de overledene. Het is dus nodig om u de volgende vragen te stellen:

• Was de overledene werknemer / zelfstandige?
  De weduwe/weduwnaar vraagt een overlevingspensioen aan op het gemeentehuis binnen het jaar na het overlijden.
  Om hiervan te genieten dient de langstlevende aan de volgende voorwaarden te voldoen:
  - min. 45 jaar oud te zijn, ofwel 1 kind ten laste te hebben of zelf 66% arbeidsongeschikt zijn;
  - minstens 1 jaar gehuwd te zijn geweest;
  - geen vervangingsinkomen hebben (werkloosheid, ziekteuitkering,...);
  - geen beroepsactiviteit hebben behalve de toegelaten arbeid (bepaalde grenzen).
  Indien de weduwe/weduwnaar niet aan deze voorwaarden voldoet (bv. nog geen 45 jaar oud is), kan men een tijdelijk overlevingspensioen genieten gedurende 12 maanden, dat 80 % bedraagt van het gezinspensioen.

• Was de overledene ambtenaar?
  De weduwe/weduwnaar dient zich te richten tot de Administratie der pensioenen - Victor Hortaplein 40 - 1060 Brussel - tel 02 558 60 00 - e-mail: info@pdos.fgov.be - website: www.ap.fgov.be
  Om van een overlevingspensioen te genieten, gelden dezelfde voorwaarden als hierboven.
• Was de overledene reeds gepensioneerd?
  Indien het pensioen uitbetaald werd door de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP) moet er geen overlevingspensioen aangevraagd te worden. Het onderzoek van de rechten gebeurt automatisch, u krijgt daar een bericht van 2 à 3 maanden na het overlijden. Als de weduwe/weduwnaar een eigen rustpensioen geniet, wordt dit herberekend. Meer info bij de RVP - Zuidertoren 5 - 1060 Brussel - groen tel 0800 50 246 - e-mail: info@rvponp.fgov.be - website: www.rvponp.fgov.be.
  Weduwe/weduwnaar van een ambtenaar dient een aanvraag te doen bij de Administratie der pensioenen (zie boven).
• Genoot de overledene extra legale pensioenen?
  Indien de overledene een extra legaal pensioen geniet, moet de uitbetalingsinstelling daarvan verwittigd worden. Sommige bedrijven geven ook nog andere specifieke vergoedingen bij het overlijden van een (ex-)werknemer.

> Inkomensgarantie voor ouderen:

Wie niet in staat is om zich van een behoorlijk minimumpensioen te verzekeren, heeft recht op een inkomensgarantie voor ouderen.  Dit aanvullend voordeel kan samen genoten worden met een zelfstandigen- of werknemerspensioen en kan aangevraagd worden in het gemeentehuis als men ouder is dan 65 jaar.

> Ziekteverzekering

Inschrijving als weduwnaar/weduwe: men kan als zodanig bij het ziekenfonds aangesloten worden. Daarvoor legt u het lidmaatschapsboekje van uw overleden echtgenoot voor. Kinderen ten laste kunnen als wezen opgeschreven worden. Indien de overlevende echter zelf een rustpensioen geniet, dient hij of zij zich als gepensioneerde in te schrijven.

Indien het jaarlijks bruto-inkomen van de overlevende echtgenoot lager is dan € 12.732,20 per jaar (+ evt. € 2.357,09 per persoon ten laste), kan men aanspraak maken op de verhoogde tegemoetkoming voor gezondheidszorgen.

Ook indien de overledene een ziektevergoeding of invaliditeitsuitkering genoot, dient u zo vlug mogelijk contact op te nemen met uw ziekenfonds. U bezorgt daarvoor een kopie van de overlijdensakte.

> Overlijden ingevolge een arbeidsongeval of een beroepsziekte

Indien het overlijden het gevolg is van een arbeidsongeval (ook op weg van of naar het werk), moet de werkgever binnen de 10 dagen na het ongeval de verzekeringsmaatschappij verwittigen. U kan ook best uw ziekenfonds op de hoogte stellen. Bovenop de pensioenrechten zal de verzekering de kosten voor overbrenging en de begrafeniskosten vergoeden en in de meeste gevallen ook nog een rente uitbetalen, voor de weduwe / weduwnaar zelfs een levenslange lijfrente.
Meer info bij het Fonds voor Arbeidsongevallen - Troonstraat 100 - 1050 Brussel - tel: 02 506 84 11 - website: www.fao.fgov.be.

Ook indien het overlijden het gevolg is van een erkende beroepsziekte, worden een aantal kosten terugbetaald en wordt meestal een lijfrente uitbetaald. U dient dan wel het Fonds voor Beroepsziekten met een aangetekende brief op de hoogte te stellen.
Meer info bij het Fonds voor beroepziekten - Sterrenkundelaan 1 - 1030 Brussel - tel: 02 226 62 11 - website: www.fbz.fgov.be.

Zijn er minderjarige en/of studerende kinderen?

> voogdij over de kinderen:

Indien de overledene minderjarige kinderen heeft, dient het een en ander geregeld te worden i.v.m. de voogdij over de kinderen. De familieraad bestaat niet meer. De aanstelling van een voogd is dan ook slechts nodig als de beide ouders overleden zijn. Minderjarige (half)wezen krijgen volgens de nieuwe wet meer rechten over hun eigen persoon en over het beheer van de eigen goederen.

>  verhoogde kinderbijslag:

Kinderen waarvan een van de ouders overleden is, krijgen ook recht of verhoogde kinderbijslag of wezenbijslag. De berekening ervan hangt af van het werknemersstatuut van de overleden ouder. Voor meer informatie kan u zich wenden tot uw kinderbijslagfonds, de Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers (RKW) - Trierstraat 70 - 1040 Brussel - website: www.rkw.fgov.be.  of de Rijksdienst Sociale Verzekeringen Zelfstandigen.

>  studietoelagen

Bij een overlijden valt een gezin bijna altijd terug op een lager inkomen. Hierdoor komen studerende kinderen meestal in aanmerking voor een studiebeurs. De reglementering voorziet een oplossing bij onverwachte wijzigingen in de gezinstoestand, zoals het overlijden van een ouder. Meer info bij de Vlaamse gemeenschap - afdeling studietoelagen

Bankzaken

> Erfrechtverklaring

Indien het tegoed van de overledene minder dan € 743,68 bedraagt, volstaat een erfrechtverklaring als bewijs dat een persoon de erfgenaam is van de overledene. Deze wordt opgesteld door de burgemeester. U kan daarvoor terecht bij de dienst burgerlijke stand.

> Akte van bekendheid

Indien het tegoed van de overledene hoger is dan € 743,68 is een akte van bekendheid vereist. Het is een document waarin neergeschreven wordt wie, waar en wanneer iemand overleden is en hoe de vererving gebeurt (vb. ingevolge de wet, een testament, een huwelijkscontract).  Deze akte wordt opgemaakt door de vrederechter in de aanwezigheid van twee getuigen die de overledene gekend hebben (maar geen erfgenaam zijn). Ook de notaris kan dit doen in het kader van de afhandeling van de nalatenschap.

> Zegellegging

Om andere bezittingen uit de nalatenschap voorlopig te bewaren, kunnen de erfgenamen vragen aan de vrederechter om de nalatenschap te verzegelen. Bij ontzegeling dient een notaris een lijst van alle bezittingen op te maken (boedelbeschrijving) en hiervan een proces-verbaal te maken. Een brandkast of een bankkluis kunnen alleen ontzegeld worden na voorlegging van een akte van bekendheid.

> Bankrekening - spaarboekje - andere

Bij een overlijden worden alle gelden op bankrekening, spaarboekje of andere fondsen en beleggingen van de overledene direct geblokkeerd. Hetzelfde geldt voor de rekeningen van de overlevende echtgenoot, ongeacht het huwelijksstelsel. Alle vroeger gegeven volmachten vervallen. Spaarboekjes van al dan niet minderjarige inwonende kinderen worden echter niet ingehouden.

Wanneer het gaat om betalingen van rekeningen i.v.m. ziekte of overlijden en ingeval van domiciliëringen, handelen de meeste banken dit soepel af.

De gelden kunnen slechts vrijgemaakt worden op voorlegging van de akte van bekendheid of de erfrechtverklaring, waaruit blijkt wie de erfgenamen zijn.

> Verzekeringen

De gewone levensverzekering waarborgt de uitbetaling van een bepaald bedrag in geval van (vroegtijdig) overlijden van de verzekeringsnemer. Of dit bedrag éénmalig uitbetaald wordt of omgezet in een jaarlijkse rente, hangt af van de verzekering. U doet hiervoor best navraag bij de verzekeringsmaatschappij.
Indien de overleden nog een schuldsaldoverzekering lopen heeft, zal het nog openstaande gedeelte van uw hypothecaire lening vervallen. Om deze verzekering in werking te doen treden, moet u contact opnemen met de leningsmaatschappij.