Laatste wilsbeschikkingen

Bij leven en bij volledig bewustzijn kan je een aantal belangrijke beslissingen nemen die te maken hebben met je overlijden.

Begrafenis of crematie?

Met een eenvoudig formulier kan men aangeven of men wenst begraven of gecremeerd te worden. Dit formulier kan u verkrijgen bij de dienst burgerlijke stand.

Bij crematie zijn er verschillende mogelijkheden:

• crematie met uitstrooiing van de as op de begraafplaats of op een andere plaats
• crematie met uitstrooiing van de as in de Belgische zee
• crematie met begraving van de as binnen de begraafplaats of elders
• crematie gevolgd door bijzetting van de urne in een columbarium of urnenkelder

Het is dus mogelijk om de urne met de as thuis te bewaren of te begraven, maar dit moet steeds bij leven aangevraagd worden.

Wanneer er geen laatste beschikking werd geregistreerd, beslissen de nabestaanden over de wijze van begraving of crematie. 

Orgaandonatie?

De wet bepaalt dat bij iedere Belg na het overlijden organen of weefsels kunnen weggenomen worden. Er is dus sprake van "stilzwijgende toestemming".

Iemand kan zelfs uitdrukkelijk zijn wil te kennen geven om na het overlijden zijn organen af te staan voor medisch gebruik. Meer info op www.beldonor.be.

U kan uiteraard ook verzet aantekenen, indien u geen afstand wil doen. Voor uitdrukkelijke toestemming of voor verzet dient u een codicil te ondertekenen op de dienst burgerlijke stand.

U kan ook uw lichaam afstaan aan de wetenschap. Kandidaten hiervoor dienen zelf contact op te nemen met de universiteit naar hun keuze en hun wens schriftelijk aan te geven en te ondertekenen. De universiteit zal de donor dan een ontvangstbewijs geven. Dit kan best aan het identiteitsbewijs gehecht worden, zodat de nabestaanden van zijn wens op de hoogte zijn.

Euthanasie?

Sinds 2002 heeft België een wettelijke regeling i.v.m. euthanasie. Deze wet laat toe dat een meerderjarige die een ongeneeslijke ziekte heeft en hierdoor ondraaglijk lijdt, aan de arts mag vragen om euthanasie te plegen. Dit verzoek moet schriftelijk gebeuren.

Sedert  september 2008 kan u deze wilsverklaring ook laten registreren door de gemeente. Elke meerderjarige persoon kan bij de gemeente een wilsverklaring voor euthanasie vastleggen. Deze wilsverklaring is geldig voor 5 jaar en kan op elk moment ingetrokken of herzien worden.  De aanvrager moet er wel op letten om zelf na vijf jaar een nieuwe aanvraag in te dienen.

De aanvraag gebeurt op een aangifteformulier dat in het gemeentehuis - dienst Bevolking/Burgerlijke Stand - verkrijgbaar is.  Op het formulier worden de identiteitsgegevens van de aanvrager ingevuld in aanwezigheid van twee meerderjarige getuigen, waarvan minstens één geen materieel belang heeft bij het overlijden van de aanvrager (dus geen familie of erfgenaam is). De taak van deze vertrouwenspersonen is om de behandelende geneesheer op de hoogte te brengen van de wens van de patiënt, moest deze zelf niet meer in staat zijn dit te doen.

Als het aanvraagformulier bij de gemeente toekomt, wordt de wilsverklaring online ingevoerd via het portaal van de sociale zekerheid.  De aanvrager krijgt van de registratie een ontvangstbewijs.

Verdere informatie kan u verkrijgen bij Godelieve Evers - dienst Burgerlijke Stand - tel: 016 46 87 61 - e-mail: burgerlijkestand@bierbeek.be.

De LEIF-lijn (LevensEinde Informatie Forum) is bedoeld voor iedereen die vragen heeft rond het levenseinde. Ook mensen die euthanasie overwegen of een euthanasieverzoek gedaan hebben en op zoek zijn naar een arts kunnen er terecht. Voor de LEIF-lijn belt u 078 15 11 55 - of u surft naar www.leif.be

Je krijgt ook meer info via het palliatief netwerk Leuven - www.palliatief.be

Testament of schenking?

Door het opmaken van een testament, kan u zelf gedeeltelijk beslissen wat er na uw overlijden gebeurt met uw vermogen.

Naast het financiële aspect kan u in uw testament ook andere zaken regelen (begrafenis of crematie, afstand van organen,...). U kan ook een voogd aanstellen voor uw minderjarige kinderen of een persoon aanduiden die de begrafenis regelt.
De wet voorziet dat de echtgenoot, kinderen, kleinkinderen (evt. achterkleinkinderen), ouders en grootouders een voorbehouden deel van de erfenis krijgen. Dit wordt het ‘beschikbare' gedeelte genoemd waarvan men niet onterfd kan worden. Broers en zussen behoren niet tot het ‘beschikbare' gedeelte en kunnen dus wél onterfd worden.
Over de rest van de nalatenschap (het zgn. ‘reservatair' gedeelte) kan de testamentmaker zélf beschikken. Zo kan hij een gedeelte van zijn vermogen schenken aan vrienden of aan goede doelen. Maar dit moet dan wel duidelijk in het testament omschreven worden.

Door bij leven schenkingen te doen, kan men zijn bezittingen geheel of gedeeltelijk onder de erfgenamen verdelen.
Let op: schenkingen die gebeuren 3 jaar vóór het overlijden, moeten door de erfgenamen aangegeven worden bij de successierechten.

Over wat wel en niet kan bij een testament of een schenking, kan u alle inlichtingen verkrijgen bij de notaris.

Verzekeringen

> Levensverzekering

Bij een levensverzekering wordt een onderscheid gemaakt tussen de uitbetaling van een zeker kapitaal wanneer u een bepaalde leeftijd bereikt heeft, of het uitkeren van een bedrag na uw overlijden aan uw echtgenoot, partner, kinderen of ouders.
Een levensverzekering is aftrekbaar van de belastingen als u familie tot in de 2^de graad begunstigt. Het kan eenmaal uitbetaald worden of omgezet in een jaarlijkse rente.

> Schuldsaldoverzekering

Wanneer u geld leent om een huis te kopen of te bouwen, bent u meestal verplicht een schuldsaldoverzekering af te sluiten. Bij overlijden betaalt de verzekeringsmaatschappij dan de schulden gedeeltelijk af bij de bank. Zonder verzekering zullen uw erfgenamen uw schulden moeten afbetalen.
Ook de schuldsaldoverzekering is aftrekbaar van de belastingen.

> Uitvaartverzekering

Steeds meer mensen kiezen voor een uitvaartverzekering. Dan betaalt de verzekering de begrafeniskosten.

Voor meer informatie over al deze verzekeringen, wendt u zich tot een verzekeringsmaatschappij.